Het is een controversiële kwestie: moeten openbare bibliotheken hun klanten ook verwijzen naar andere dan bibliotheekbronnen? En daarbij ook inzicht geven in als illegaal beschouwde alternatieven? Onder andere de bibliotheken van Schiedam en Leeuwarden plaatsten informatie op hun sites om gebruikers hierover voor te lichten:
debibliotheekschiedam.nl

bibliotheekleeuwarden.nl

De vraag leidde eerder al tot deze uitvoerige discussie op Twitter:
storify.com

Ik zou hem hier ook graag een plek willen geven:

Moeten bibliotheken downloaden stimuleren?

Interessante stelling. Ik zeg: JA. Dat komt omdat de publishers (van boeken, games, films, etc) het voor een groot deel aan zichzelf te danken hebben dat mensen de illegale download verkiezen boven de publisher. In een blogpost heb ik uitgelegd waarom: storiesguy.blogspot.nl
Als bibliotheek ben je er in de eerste plaats voor de gebruiker - en niet voor het belang van de publishers.

Als het topic de stelling is, dan NEE. Stimuleren van downloaden (uit illegale bron) is geen functie van en rol voor een bibliotheek. Downloaden is een middel, niet meer dan dat en als bibliotheken stimuleren we toch ook niet expliciet het KOPEN van boeken of andere media?

Moeten/mogen OB-en hun klanten ook verwijzen naar andere dan reguliere bibliotheekbronnen? Dan zeg ik JA. Het is zelfs bizar om expliciet onderscheid te maken tussen 'legitieme' en als illegaal beschouwde alternatieven. Een beetje kennis van de zoeksyntax van Google bijvoorbeeld faciliteert het zoeken (en vinden) van 'illegaal' materiaal enorm en het is geen reden om niemand maar meer wijzer te maken dan ze zijn op gebied van zoekmachines.

Als bronnen breed beschikbaar en toegankelijk zijn, dan zijn ze in mijn boekje in te zetten als verwijsbare bronnen vanuit de bibliotheek. OB-en zouden overigens ook kunnen verwijzen naar niet gratis bronnen en ik zie geen enkele reden waarom Grooveshark en Spotify niet genoemd kunnen worden als een meer dan volwaardig alternatief voor de immer krimpende en verdwijnende cd collecties van bibliotheken.

Overigens wel een nuance: wijzen op het bestaan van een bron is wat anders dan het wijzen op het bestaan van een specifiek item in die bron. Een klant uitleggen wat bittorrent is, is wat anders dan uitleggen hoe deze de laatste aflevering van The Borgias kan torrenten van The Pirate Bay en -en passant- de DNS blokkade moet omzeilen.

Bibliotheken hebben een rol voor het verspreiden van kennis maar ook een verantwoordelijkheid om daar minstens enkele ethische en morele afwegingen bij te maken. We hebben geen boeken in de collectie die in 10 handige stappen uitleggen hoe je bommen moet maken en ik mag toch hopen dat we geen rechtstreekse wegwijzer worden naar (het gratis downloaden van) alle auteursrechtelijk beschermde content op het web. Zeker niet als er ook legitieme alternatieven zijn. Zeker als we ook als informatievoorzienende instelling een rol hebben in het voorlichten van onze klanten als het gaat om respecteren van andermans intellectueel eigendom.

We hoeven niet roomser dan de paus te zijn. We zijn geen grenswachters voor de belangen van uitgevers en andere partijen maar we zijn ook geen drieste cowboys die lak hebben aan wetgeving en anderen aanmoedigen hetzelfde te doen. Hoop ik tenminste.

bibliotheek20.ning.com

Mooi antwoord Raymond. :)
Misschien kun je het vergelijken met een autodealer die auto's verkoopt die 250 km/u kunnen rijden en auto's heeft die 'maar' 170 km/u kunnen rijden.
De autodealer heeft in zijn 'assortiment' eigenlijk auto's die veel te hard kunnen rijden. Hij prijst deze auto's dan wel aan, maar het is aan de autokoper of hij er ook echt 250 km/u mee gaat rijden.
Ik denk wel dat je als bibliotheek de mogelijkheden moet kunnen tonen, maar wel met de verwijzing dat het illegaal is wat de persoon kan doen. Het is aan de klant/bezoeker zelf om te bepalen wat deze ermee doet.

@ Ronald:

Je zinsnede "Zeker niet als er ook legitieme alternatieven zijn" bepaalt wat mij betreft de scheidslijn tussen wel of niet verwijzen. Ik denk dat dat eveneens de positie is die Pieter inneemt. Dat daarbij ook uitgelegd wordt wat eventuele juridische beperkingen en/of valkuilen zijn vind ik evident. Maar wat dat aangaat vind ik dat even belangrijk als het voorlichten over wat de rechten van rechthebbenden zijn.

In de praktijk is het echter razend lastig want fundamentele vraag is eigenlijk wat leidend is: de opdracht van bibliotheek kennis en informatie te verspreiden of al dan niet terechte aanname dat uitgevers/rechthebbenden zich in hun kruis getast voelen?

@ Raymond:
en het is natuurlijk @ Raymond. Ik weet niet wat het is, want ik ken helemaal geen Ronald Snijders?

Eens met Ronald, ehh. Raymond :-) en Jeroen. Niet stimuleren, wel verwijzen naar en voorlichten over, zeker als er ook content te vinden is waarop geen auteursrecht rust.